Logo deposthoorn.nl


Alfred Birney: winnaar Libris Literatuur Prijs 2017 met 'De Tolk van Java'. Foto: Kim Bosch
Alfred Birney: winnaar Libris Literatuur Prijs 2017 met 'De Tolk van Java'. Foto: Kim Bosch (Foto: Jos van Leeuwen)

'De Tolk van Java' van Alfred Birney

"Mijn vader was tijdens de koloniale oorlog in Nederlands-Indië door de Nederlandse mariniers geronseld als tolk want hij sprak minimaal 10 talen. Maar daarnaast werd hij door de militairen bewapend en liep bij acties voorop. Dat was illegaal want dit mocht officieel helemaal niet." Dit zegt de Haagse schrijver Alfred Birney, die vorige week de Libris Literatuur Prijs 2017 heeft gewonnen met zijn boek 'De Tolk van Java'.

Door Stuart Kensenhuis

Den Haag – Alfred gaat nog even door over zijn vader. "Zoals hij waren er bijna tweehonderd en ze werden Employés Speciale Diensten (ESD) genoemd. Op een gegeven moment werd hun illegale inzet bekend en het verhaal is zelfs in de Tweede Kamer besproken", zegt hij. "Vervolgens is besloten om die tolken een jaarcontract zonder verzekering te geven. Dus als ze sneuvelden kregen hun nabestaanden een maand soldij en daar moesten ze het mee doen. De bloedverwanten van de Nederlandse mariniers daarentegen kregen hun leven lang een uitkering."

Alfred vertelt het verhaal met de passie van een man die het onrecht niet kan verdragen en deze geschiedenis recht wil zetten. Opvallend waren dan ook sommige reacties op zijn geprezen boek. "Tientallen lange e-mails heb ik gekregen met een dankwoord van de zonen van Nederlandse mariniers die toentertijd naar Nederlands-Indië waren gestuurd om te vechten", zegt hij. "Thuis zaten hun vaders altijd maar te zwijgen en lastig te zijn, schreven ze. Pas nadat ze mijn boek hadden gelezen begrepen ze wat die mannen hadden meegemaakt." Maar ook uit de Indische gemeenschap heeft Alfred mooie reacties ontvangen. "Eindelijk wordt onze geschiedenis bekend gemaakt schreven sommigen', zegt Alfred. Maar er zijn critici die zeggen dat over deze geschiedenis al eerder is geschreven. "Dat is geklets", zegt Alfred heel stellig. "Dan komen ze aan met allerlei non-fictieboeken maar hier is nog nooit over geschreven in een roman. Ik heb het de romanliteratuur binnengehaald en beschreven vanuit een Indo perspectief. Dat is het nieuwe eraan."

De schrijverscarrière van Alfred is begonnen in 1987 en sindsdien heeft hij 15 boeken geschreven. "Rond mijn dertigste brak ik mijn ringvinger en daarna kon ik niet meer foutloos gitaar spelen. Daarom moest ik toen stoppen als beroepsmuzikant", vertelt hij. "Mijn toenmalige vriendin kwam vervolgens aanzetten met zo'n Olivetti typemachine en ik begon met 1 vinger te tikken. Later kocht ik een Olympia Traveler de Luxe en hiermee heb ik mijn eerste roman geschreven in de Jan van Riebeekstraat in Bezuidenhout-West." Met 'De Tolk van Java' heeft Alfred dit jaar overigens ook de Henriette Roland Holst-prijs gewonnen. Deze eer komt alleen een schrijver toe die met zijn boek zowel uitmunt in sociale bewogenheid als in literair niveau. "Ik vind gewoon dat geschiedenislessen weer verplicht gesteld moeten worden op de basis- en middelbare scholen in Nederland en dat er evenwichtig verteld moet worden over de koloniale geschiedenis", besluit hij

Leven zonder schrijven

 "Als ik niet kon schrijven dan zou ik gitaar spelen", zegt Alfred. Zonder gitaar of de mogelijkheid om te schrijven was ik al lang in zee gesprongen. Want dan zou het leven voor mij ondraaglijk zijn. Ik moet mezelf kunnen uiten. Voor het overige ben ik geen rock-'n-rollmuzikant. Ik hou meer van Zuid-Amerikaanse muziek."

Favoriete plek

 "Ik blijf alleen in Den Haag vanwege de zee", zegt Alfred. "Ik moet altijd de mogelijkheid hebben om binnen 10 minuten aan zee te zijn. Als ik in Amsterdam of Utrecht ging wonen zou dat niet gaan. Overigens schrijf ik in bijna al mijn boeken wel iets over Den Haag."  

Reageer als eerste
Meer berichten


Shopbox