Origineel manuscript over reis van Haags gezin naar de Oost staat online

Op 17 augustus is het precies 200 jaar geleden dat het gezin Blomhof-Bergsma, inwoners van Den Haag, voet aan wal zette op Deshima, een eilandje in de baai van Nagasaki in Japan. Jan Cock nam zijn vrouw Ttia en zoontje Johannes mee, op de reis per driemaster, toen hij daar de baan kreeg van hoofd van de handelspost. Maar Japan had zichzelf toen al meer dan een eeuw afgesloten en liet alleen enkele Nederlandse handelaren toe. Titia en het zoontje moesten weer weg. Omdat het schip nog gelost moest worden en weer geladen zijn zij er toch nog bijna 4 maanden geweest. Titia overleed enkele jaren na terugkomst in Den Haag aan een ziekte, die ze had opgelopen tijdens deze reis.

Den Haag - Wat heel bijzonder is, is dat er over deze reis indertijd een persoonlijk verslag is geschreven en dat dit bewaard is gebleven. Dit verslag is bovendien prettig geschreven en ook voor ons nog goed te lezen. Ter gelegenheid van deze speciale datum is de site www.BrievenUitDeshima.nl gerealiseerd. Hierop staat het nog nooit gepubliceerde, originele manuscript, dit met toelichting, allerlei oude, illustratieve afbeeldingen en een uitgetypte versie. Het manuscript is eerder aan het Nationaal Archief geschonken. De site is geïnitieerd door Jolien Hemmes, een verre aanverwant.

Het bijzondere verslag is door de vader van Titia geschreven voor de kleine Johannes, toen deze op zijn vijfde, zonder ouders, bij hen in Den Haag achterbleef. Hij noemde het “Aanteekeningen van Familiezaaken”, "Van hetgeen hem en zijne ouders is overgekomen. Door mij bijéén verzaameld, meerendeels uit de brieven en journaalen door hun aan mij en mijne vrouw afgezonden."

Het verslag is interessant, omdat het een kijkje geeft in het persoonlijk leven van een gezin dat begin 1800 naar De Oost gaat, zoals velen toen deden. Het verhaalt ook over de jaren daarvoor, waarbij zulke beslissingen afhankelijk waren van het verloop van de bezetting door Napoleon. De reis zelf, per driemaster, wordt uitgebreid verslagen, met alle zorgen over het weer en het eten.

Ze verblijven onderweg eerst een half jaar in Batavia wat een gedetailleerd beeld geeft van het dagelijks leven van de ‘expats’ daar. Dat is inclusief wrange kanten, zoals het aanschaffen van slaven, zelfs met het nodige geklaag over hen. En natuurlijk geeft het verslag ook een indruk van het leven op de factorij Deshima. Extra kleur heeft deze geschiedenis, doordat zij voor Japanners iconen werden van de westerse 'exoten' en hun afbeeldingen nog lang zijn gebruikt voor decoraties. Van het gezin Blomhoff-Bergsma zijn indertijd in Japan ook een aantal mooie ‘familieportretten’ gemaakt door Japanse kunstenaars. Een aantal is intussen naar Nederlandse musea, daar zijn ook maquettes van Deshima te zien en meer. Op de site is een deel hiervan afgebeeld en er staan linkjes op om nog meer te lezen en te zien over hen en over Deshima. (Het schildery van de afbeelding bij dit bericht is van het Rijksmuseum.)
Het is een site, die het op een leuke manier mogelijk maakt, om via dit originele manuscript, in deze speciale nazomer, terug te kijken in de tijd van 5 à 7 generaties terug.

Meer berichten




Shopbox