Joke's echtgenoot Rob is trots dat het levensverhaal van zijn vrouw in boekvorm is verschenen.
Joke's echtgenoot Rob is trots dat het levensverhaal van zijn vrouw in boekvorm is verschenen. (Foto: Marc Tangel)

Artistieke vlucht uit de Schilderswijk

"Ik heb een boek geschreven", jubelt de Haagse Joke van Ruth in december 2016, als zij de laatste hand heeft gelegd aan het manuscript van 'Het Been van Ome Han'. Vorige week donderdag werd haar levensverhaal feestelijk gepresenteerd bij boekhandel Paagman. Helaas in afwezigheid van Joke, want zij overleed in maart van dit jaar.

Door Marc Tangel

DEN HAAG – "Joke was een bijzondere vrouw, die een veelbewogen leven leidde en graag vertelde", zegt Rob Docter, echtgenoot van de schrijfster. "Zij vond dat er in haar familie veel wonderlijke, gekke en tragische dingen gebeurd waren die het verdienden om te worden doorverteld. Zo heeft ze het plan opgevat om aan dit boek te beginnen. Dat was begin jaren tachtig." In de vijfentwintig jaar die volgen, werkt Van Ruth gestaag aan het verslag van haar levensverhaal, dat begint in 1945 als zij wordt geboren in een arbeidersgezin uit de Schilderswijk, dat uiteindelijk elf kinderen zal tellen. Op haar zestiende gaat ze van school om te werken in een naaiatelier, een luidruchtige omgeving die ze verschrikkelijk vindt. De kans om kindermeisje te worden bij het acteursechtpaar Jules Croiset en Sonja Bril grijpt Joke met beide handen aan en zo brengt ze haar laatste tienerjaren door tussen acteurs en kunstenaars. "Daar heeft ze zelfvertrouwen opgedaan", vertelt Docter. "Daar ligt, denk ik, ook de bron van haar plan om later een eigen winkel te beginnen, iets wat voor een meisje uit de Schilderswijk in die dagen niet echt gebruikelijk was." Die winkel wordt dameskledingboetiek Queen Of Hearts, welke tot halverwege de jaren negentig gevestigd is op de Gedempte Burgwal. Tussen de bedrijvigheid van een eigen winkel en een kersvers gezin door, maakt Joke medio jaren zeventig ook furore met de groep Quadro Flamenco Paco Valier, het muzikale kwartet van haar man Paco. Dit huwelijk strandt als hun dochtertje kort na de geboorte overlijdt, waarna latere echtgenoot Rob ten tonele verschijnt. "Ik was aanvankelijk gitaarleerling van Paco", bekent Docter, "en trad toe tot de flamenco groep als tweede gitarist. Zo werd ik een huisvriend en van het één kwam het ander."

De gebeurtenissen uit haar eigen leven grijpt Joke in het boek aan om ook de levensgeschiedenis van haar moeder stukje bij beetje uit de doeken te doen. "Joke's moeder kwam uit een kleurrijke familie", aldus Rob, "maar zij is er nooit aan toegekomen daar iets over op te schrijven. Deels omdat Joke's vader daar niet van gediend was, maar ook omdat een gezin met elf kinderen een dag- en nachttaak was." Die tijdsperiode in de Schilderswijk, gecombineerd met een inkijkje in het artistieke milieu van de jaren zeventig, maakt dat dit boek volgens Docter herkenbaar is voor velen: "Het verhaal waar Joke's ouders elkaar voor het eerst ontmoeten in Ruteck's op het Spui is voor veel oudere stadsgenoten toch iets wat ze zich nog wel kunnen heugen", denkt hij. "Joke heeft zeker niet teruggekeken in wrok en dat ademt het boek ook. Niemand komt er op een nare manier in voor."

Meer berichten




Shopbox