Foto: MARK DAVID

Column Cary van Rheenen: Zwarte Piet

Welkom beste mensen, zei het schoolhoofd. We waren bijeen om ons te buigen over het Sinterklaasfeest. We wilden het weer in een originele vorm gieten. Ik was uitgenodigd omdat ik met een aantal personeelsleden en ouders in het verleden bijzondere producties (toneel/musical) op de schoolplanken had neergezet. Na het verdelen van taken betreffende de praktische zaken zoals cadeau's, warme chocola en snoepgoed, kwamen de ideeën voor de aankomst van de Sint op school op tafel. De directeur meldde nog dat Albert voor de veertigste keer Zwarte Piet zou zijn, en dat er tijdens het feest op gepaste wijze aandacht aan besteed moest worden. Albert reageerde op geheel onverwachte wijze: "Lieve mensen, ik wil er niet teveel over zeggen maar Albert is dit jaar geen Zwarte Piet." Vervolgens stond hij op en verliet de stille en onthutste groep. Op de gang haalde ik hem in en trok hem met me mee naar het handarbeidlokaal. "Albert, ik kan mijn oren niet geloven, je stopt er mee, na 39 jaar, toch niet zomaar?" "Nee, Cary, natuurlijk heeft het een reden. Ik ben nu 63 jaar, toen ik 23 was, speelde ik voor de eerste keer Zwarte Piet. Ik was een jong ventje dat koprollen maakte, met een touwladder van het dak af kwam, een spring in het veld. De kinderen lachten zich rot om mij en de andere Pieten. We werden geschminkt en aangekleed op het Westeinde. Bij de uitgang stonden groepen kinderen die om de paar minuten een Sinterklaas met Zwarte Pieten naar buiten zagen komen, en elk gezelschap werd luid en enthousiast begroet. Dat was pas geloof in de Goedheiligman. Na de Sintfeesten kwamen de circusfeesten, de Halloweenfeesten en het Kerstfeest. Telkens heb ik mijn steentje bijgedragen; als clown in het circus, als monster bij Halloween, en natuurlijk als de Kerstman. En al die rollen speelde ik met plezier. Elke outfit was niet meer en niet minder dan een tijdelijke gedaantewisseling om kinderen blij te maken, niet meer dan dat."
"Als Zwarte Piet kon je ook nog carrière maken. Van springpiet naar lolpiet, scooterpiet, zingende piet en uiteindelijk hoofdpiet, dé alleswetende adviseur van de Sint. En ik bereikte de top, ik werd die adviseur, het rustpunt, de rots in de branding voor de kinderen. En nooit, maar dan ook nooit is er bij mij enige gedachte ontstaan dat ik een ijkpunt voor racisme, discriminatie zou kunnen zijn. Ik genoot elk jaar van de blozende gespannen koppies."
"Het verband met slavernij is bij mij nooit binnengekomen, omdat ik ervan overtuigd was dat de Zwarte Piet die ik kende een verzonnen figuur was. Net zoals Pipo, Frankenstein en de Kerstman. En mijn kostuum bestond uit een potsierlijke muts met veer, gouden oorringen, een fluwelen pak met maillot, een galante cape en zelfs een witte kanten kraag. Een outfit die in geen enkel detail overeenkomt met het uiterlijk en kleding van slaven, zoals ik die kende uit 'De Negerhut van Oom Tom'.
"Discriminatie en racisme bestaat in onze samenleving. En nu blijkt, tot mijn grote schaamte, dat ik de boodschapper die bijna 40 jaar anderen onbewust schoffeert en discrimineert." Wat een verhaal Albert, van die kant had ik het nog niet bekeken, maar wat is je bezwaar tegen de Roetveegpiet?"
"Geen bezwaar Cary, maar een praktisch probleem. Ik ben al bij vijf feestartikelenzaken geweest, maar tot op heden kan geen enkele feestwinkel mij roetveegschmink leveren."

'

Meer berichten




Shopbox