Koos Havelaar zet zich al ruim een kwart eeuw in voor het behoud van Haags Industrieel Erfgoed.
Koos Havelaar zet zich al ruim een kwart eeuw in voor het behoud van Haags Industrieel Erfgoed. (Foto: Marc Tangel)

Koos Havelaar schreef boek over Haags industrieel erfgoed

Stofzuigers, radio's, en kattenbrokjes. Op het eerste gezicht hebben deze producten niets met elkaar te maken en toch hebben ze een gezamenlijke overeenkomst: ze behoren op de één of andere manier allemaal tot het Haags Industrieel Erfgoed. Kunsthistoricus Koos Havelaar schreef er een imposant boek over, dat menig Hagenaar onderdompelt in nostalgie.

Door Marc Tangel

DEN HAAG – De Solex, een typisch product dat met name oudere Hagenaars nog zeer aanspreekt. "Eigenlijk is deze bromfiets van oorsprong een Frans product", doceert Havelaar, "maar voor de Nederlandse markt werden ze gebouwd bij Van der Heem in de Binckhorst. Dat hebben ze zo'n vijftien jaar gedaan en in die tijd zijn er ruim 700.000 geproduceerd. Alle Solexen die nu nog rondrijden in Nederland, komen waarschijnlijk allemaal uit Den Haag."

Niks grijze fabriekshallen of rokerige havens, Koos Havelaar heeft juist oog voor de kleurrijke producten die de lokale industrie heeft voortgebracht. Als voorzitter van de Stichting Haags Industrieel Erfgoed doet hij al een kwart eeuw onderzoek naar de economische geschiedenis van onze stad en probeert hij de laatste sporen hiervan te behouden voor de toekomst. "Als je kijkt naar monumentenzorg, dan is het vaak toch de wat rijkere cultuur die beschermd wordt", merkt Havelaar op. "Denk daarbij aan de omgeving rond het Lange Voorhout. De werkzame cultuur, de fabrieken en bijbehorende gebouwen, waren grotendeels al verdwenen toen wij eind 1993 begonnen. In die beginjaren waren we heel druk om iets te behouden van Laakhaven, maar dat is nauwelijks gelukt. Alleen het Maakhaven gebouw is uiteindelijk blijven staan en inmiddels wil iedereen zijn bureau in dit soort fabriekshallen. Mede door ons, maar ook door maatschappelijke ontwikkelingen, is Industrieel erfgoed gewoon hip geworden." Havelaar blijft dan ook erg betrokken bij de plannen rond de Binckhorst: "Daar stond eigenlijk hetzelfde te gebeuren als in Laakhaven, maar dankzij brede steun is daar nu toch wel veel behouden gebleven. Wat er in de toekomst van over blijft moeten we nog zien, maar de mentaliteit is in een kwart eeuw totaal verandert."

Veel foto's

Een opsteker die de verschijning van het jubileumboek 'Bewaard en Bewonderd' aanstaande vrijdag een extra feestelijk tintje geeft. Havelaar is vooral gelukkig met de vele (oude) interieurfoto's van Haagse fabrieken die in het boekwerk zijn opgenomen: "Over het algemeen is dit aspect wat karig bedeeld en daarom hebben we besloten daar nou juist het accent op te leggen. Daarnaast zie je ook afbeeldingen van ambachtelijk werk dat op sommige plekken nog plaats vindt zoals het vroeger gebeurde." Tenslotte bevat het boek honderden foto's van Haagse producten en reclames van vergeelde merken als ZHB, Hus, Gerzon, Sierkan en De Gruyter. "Allemaal dingen die herkenbaar zijn voor het grote publiek, om te laten zien dat industrieel erfgoed heel dichtbij zit. Dat je het zelf gewoon in huis hebt. Wat dat betreft is het een mooi, kleurrijk bladerboek geworden."

Meer berichten